Từ ngày 28-30/12/2025, đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương do TS. Lê Phương Hoà- Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương, làm Trưởng đoàn khảo sát tình hình phát triển kinh tế – xã hội, an ninh – quốc phòng. Chuyến khảo sát nhằm nắm bắt thực trạng, tiềm năng và nhu cầu của xã Na Mèo và khu Cửa khẩu quốc tế Na Mèo, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao quản lý khu vực biên giới, thúc đẩy giao thương, tăng cường an ninh – quốc phòng và thúc đẩy phát triển quan hệ Việt Nam – Lào trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, Đoàn còn có sự tham gia của một số cán bộ trong Viện: TS. Trương Quang Hoàn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á Lục địa), TS. Nguyễn Ngọc Lan (Giám đốc Trung tâm ASEAN và các vấn đề quốc tế), PGS.TS. Dương Văn Huy (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt – Trung), TS. Đàm Huy Hoàng (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử – Văn hóa), TS. Phạm Thị Mùi (Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử – Văn hóa), TS. Phí Hồng Minh (Phó Giám đốc Trung tâm ASEAN và các vấn đề quốc tế), TS. Hà Lê Huyền (Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á Hải đảo và Nam Thái Bình Dương), ThS. Trần Thị Minh Giang (Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á Lục địa), ThS. Nguyễn Thị Lý (Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á Lục địa), ThS. Lê Hoàng Anh (Trung tâm ASEAN và các vấn đề quốc tế), TS. Nguyễn Hà Phương (Trung tâm ASEAN và các vấn đề quốc tế), TS. Hà Thị Đan (Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử – Văn hóa) và ThS. Trịnh Hải Tuyến (Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á Hải đảo và Nam Thái Bình Dương)
Ngày 29/19, đoàn có buổi làm việc với UBND xã Na Mèo. Đại diện xã, Ông Ngân Phúc Hậu (Phó chủ tịch UBND xã Na Mèo) cho biết tình hình kinh tế- xã hội và quốc phòng – an ninh tại địa bàn xã quản lý trong những năm gần đây cơ bản ổn định, không có biến động lớn; việc kết nghĩa cụm bản với các tộc người Lào bên kia biên giới đã nâng nhận thức của người dân cả ở hai bên. Bên cạnh đó, còn có một số vấn đề đặt ra như: Việc nâng cấp hạ đã triển khai nhưng chưa đồng bộ; việc triển khai chính quyền hai cấp còn nhiều lúng túng; an ninh trật tự có nhiều nguy cơ tiềm ẩn do hiểu biết pháp luật của người dân còn hạn chế; hiện tượng di cư, xuất khẩu lao động, thanh niên đi học không trở về địa phương công tác gây ra hiện tượng thiếu hụt nguồn lao động tại địa phương…
Đoàn làm việc với đại diện UBND xã Na Mèo
TS. Lê Phương Hòa (Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương) trao quà kỷ niệm cho Ông Ngân Phúc Hậu (Phó Chủ tịch UBND xã Na Mèo)
Trong khuôn khổ chuyến đi, Đoàn đã có buổi khảo sát cửa khẩu quốc tế Na Mèo và được Trưởng đồn biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo báo cáo về các hoạt động quan hệ với Lào. Phía Việt Nam hỗ trợ bạn nhiều, hợp tác giữa lực lượng bảo vệ an ninh biên giới nhằm đưa Việt Nam – Lào lên tầm quan hệ mới “Hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược”. Hoạt động di cư và an ninh vùng người Mông và vấn đề hôn nhân qua biên giới đã được kiểm soát, đồn biên phòng kết hợp với chính quyền, nhân dân địa phương triển khai một số chương trình như “Bản sáng”, “Con nuôi đồn biên phòng” đã đem lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, còn tồn tại một số vấn đề sau: Các doanh nghiệp Việt Nam sang Lào đang dần mất đi ảnh hưởng do bị doanh nghiệp Trung Quốc át trội; vấn đề ma túy vẫn còn nổi cộm; Lào mở trường đá gà (cá cược, cờ bạc trá hình….) lôi kéo người Việt sang chơi, gây mất trật tự xã hội; các chương trình hỗ trợ đào tạo cho Lào với nguồn kinh phí còn hạn hẹp; hệ thống trang thiết bị tại Cửa khẩu Na Mèo cần được quan tâm đầu tư nâng cấp…
Đoàn làm việc với đồn biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo
Các buổi làm việc và khảo sát đã giúp Đoàn khảo sát có cái nhìn toàn diện, thực tế về tình hình địa phương và đơn vị biên phòng, từ đó đưa ra các kết luận, kiến nghị và giải pháp phù hợp nhằm phát triển kinh tế – xã hội gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới. Đây là những thông tin quan trọng giúp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có các đề xuất kịp thời lên Đảng và Nhà nước về các giải pháp, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội vùng biên, tăng cường nguồn lực cho công tác biên phòng và an ninh biên giới. Đây là cơ sở thực tiễn để phục vụ công tác hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch trong thời gian tới. Chiều ngày 30/12/2025, Đoàn công tác rời Na Mèo kết thúc chuyến khảo sát với nhiều kết quả tích cực.
Phạm Thị Mùi